Droogte

Is de huidige droogte een toeval? Of is het een vlammend protest van de natuur tegen de gulzigheid waarmee wij mensen de aarde consumeren? Ik hoor nogal eens mensen die relativerend spreken. ‘Vroeger kon het ook warm zijn’, zeggen ze dan. En: ‘Het is statistisch bewezen dat er eens in de vijftig jaar dergelijke uitschieters moeten zijn, die niet passen bij de jaarlijkse gang der dingen’.

Die laatste redenering vind ik hemeltergend. Je gebruikt het argument van de ‘noodzakelijke uitzondering’ om het systeem weer kloppend te maken. Het is een contradictio in terminis.

De eerste redenering houdt me bezig. Ik kan me namelijk niet herinneren uit mijn jeugd dat het zo lang zo onnatuurlijk warm was. Ik kan me alleen nog voor de geest halen dat we op het platteland om één uur voor de radio zaten en luisterden of het wel vier achtereenvolgende dagen droog zou blijven, zodat we het hooi droog zouden kunnen binnenhalen. Dat was helemaal niet vanzelfsprekend. Want voordat je er erg in had, was er al weer een bui en zou je hooi binnenhalen, wat door het regenwater kans op hooibroei zou kunnen geven. 

Toeval of oordeel? Er valt me een bijbelverhaal in. Dat van David die een volkstelling heeft laten houden. Dat was kwalijk. Hij had onvoldoende vertrouwen in God. Hij wilde zijn veiligheid garanderen met manschappen. Omwille van zijn gebrek aan vertrouwen laat de profeet de koning kiezen uit drie mogelijke straffen: zeven jaar honger, drie maanden oorlog of drie dagen pest (2 Samuël 24: 13). En David kiest dan de pest, omdat hij het liefst met God te maken krijgt en niet met menselijke vijanden. Zo dacht ik. Maar klopt het wel? Want niet alleen de pest, maar ook de honger (de droogte dus) komt toch van God?

Ik heb de tekst nog eens gelezen. En ik merkte dat David helemaal niet kiest, althans niet uitputtend. Hij kiest alleen een Godsoordeel. Maar hij kiest niet tussen de drie opties. En het is God die het op drie dagen pest laat uitlopen. God had ook voor de droogte kunnen kiezen. Immers: regen of droogte en ziek of gezond; het zijn allemaal categorieën waar je - zeker in die tijd - de hand van God in mocht herkennen. Alleen de moordende wapens waren werktuig in de hand van mensen. In het verhaal kiest God dus zelf tussen droogte en pest. En Hij kiest voor pest. De kortst lopende straf. Zou het dan – zelfs in het oordeel – een teken zijn van Gods liefde? Dat God zelf kiest voor een oordeel wat met drie dagen voorbij is boven een oordeel dat zeven jaar aanhoudt? Ik mag het hopen.

De aarde raakt oververhit. En het is de vraag of het toevallig is of voortvloeit uit ons gedrag. Als dat laatste aan de orde is, moeten we onverkort snel ons gedrag aanpassen. Er komt een metafoor bij me boven. Mijn auto staat bij de garage. Ik reed er in. En hij raakte oververhit. Er zat geen koelwater meer in. Echt waar. Er begon een lichtje te branden, maar ik kon zo snel niet stoppen. Moest even zoeken. En toen wilde hij niet meer. Garage gebeld. En ik heb tijdelijk een leenauto gekregen. Vervelend, want er staat groot op de zijkant van de leenauto 'autoschade'. Dat voelt toch als een publieke executie. Je bent overal herkenbaar als 'iemand die een auto stuk heeft gereden'. En nu is het spannend of de oververhitting de ingewanden van de motor heeft geraakt. Ik hoop natuurlijk dat de schade beperkt is gebleven tot enkele onderdelen die makkelijk vervangen kunnen worden. De mate van verbranding maakt het verschil uit tussen een eenvoudige reparatie en total-loss. Had ik het maar van te voren geweten. Dan had ik de auto gecontroleerd nog voordat er op het dashboard rode lampjes aanhoudend knipperden. Had ik het maar zien aankomen.