Blog bij het afscheid van een bisschop 

Monseigneur Joris Vercammen heeft afscheid genomen als aartsbisschop van de Oud-Katholieke Kerk. Hij deed dat zaterdag 11 januari in stijl met een eucharistieviering, een maaltijd en een symposium. Het symposium ging over de positie van de bisschop. Er waren diverse inleidingen. En de manier waarop zo’n inleiding van protestantse wijze wordt ingekleurd is voorspelbaar; namelijk terughoudend, maar met een kwinkslag van ‘we hebben geen bisschop, maar inhoudelijk doen we wel mee’. René de Reuver verwoordde het op een eigen  manier door te spreken over ‘een presbyteriale-synodale schering met een episcopale inslag’.

Ook de insteken van oudkatholieke en rooms-katholieke zijde waren wat mij betreft van te voren goed in te schatten. Het gaat dan over het belang van het bisschopsambt. ‘Het ambt van bisschop is vruchtbaar voor de voortgang van de oecumene’, luidde de eerste zin van het verslag in het Reformatorisch Dagblad. En als je oud-katholiek en rooms-katholiek met elkaar laat praten, gaat het al gauw over bisschoppelijke collegialiteit en de positie van de bisschop van Rome.

Wat mij betreft lag de winst van het symposium ergens anders. Namelijk op de nadruk die men legde aan de koppeling van het ambt met de publieke taak. De bisschop van de Engelse kerk sprak over de noodzaak de wereldwijde, culturele context in te brengen. De oud-katholieke bisschop uit Duitsland noemde als taak het tegengaan van eilandgedrag. En een parochiaan die aan het woord kwam adviseerde de clerus om een nieuwe bisschop in ieder geval een museumjaarkaart aan te bieden.

Me dunkt: het is geen toeval, dat juist een parochiaan aandringt op een ambtelijke invulling die relevant is voor de samenleving en voor de manier waarop je als burger en als christen leeft. Belijdenis begint immers daar waar kerk en samenleving elkaar raken. Of het ambt nu een bisschopskleed draagt, een toga, of een Van Gils-kostuum; je bent het ambt waardig als je je roeping van Godswege in de wereld durft te concretiseren. Daar gebruiken theologen woorden voor als incarnatie, acculturatie en accommodatie. Vind je dat te ingewikkeld dan kan ik het ook anders zeggen: Volgend jaar als kerstpakket voor iedere ambtsdrager een gratis museumjaarkaart. 

Voor een overzicht van wat er precies gebeurt is en gezegd is kan je het beste terecht bij de website van de oud-katholieken. 
Voor het symposium, klik hier.  
Voor een impressie, klik hier. 
Foto: mgr. Joris Vercammen bij zijn afscheid (foto Peter Boer, website Oud-Katholieke Kerk in Nederland)