Lukt het ons om met God te spreken? En slagen we er in om in persoonlijke termen over God te spreken? Het zijn steeds terugkerende thema’s waaraan we als kerk onze identiteit ontvangen. Het is de basis van leven, van luisteren en van spreken. Daarom is het een centraal thema bij de vierjaarlijkse bezoeken. 

Toen een verslaggever van een kerkelijk blad de classispredikant interviewde werd dit onderwerp als steeds terugkerend thema naar voren gebracht. De nog niet helemaal alerte verslaggever zei daarop: 'Dus jullie kunnen jullie de luxe vragen nog permiteren?', waarop - voor de hand liggend - werd geantwoord: 'Het zijn niet de luxe vragen; het zijn de basisvragen, de vragen die te maken hebben het bestaansrecht van de christelijke gemeente'. 

2. Vrijwilligers

Continuïteit aan het kerkelijk leven hangt af van de vraag of er vrijwilligers zijn die de voortgang van het gezamenlijke geloofsleven vorm en inhoud willen geven. Daar waar gemeenten zich verenigen is het zelden het geld dat ontbreekt, of het gemis aan ruimten. Het is de noodzaak voldoende mensen te vinden om een kerkenraad en colleges te bemensen. Mensen maken het verschil. De burgerlijke gemeente van Overijssel heeft dat scherp op het netvlies en organiseert ieder jaar een vrijwilligersdag. Misschien een overweging voor kerkenraden om daarheen een delegatie af te vaardigen? 

3. Ambt

De generale synode is bezig de definities van het ambt te herijken, in het bijzonder het ambt van dienaar des Woords. Was er voorheen sprake van drie ambten: ouderling, diaken en predikant; in de toekomst blijven dat deze drie ambten, maar de definities met name van de predikant worden aangepast. Ook HBO-theologen kunnen onder allerlei voorwaarden daaronder een plek krijgen. En daarmee verandert impliciet het ambt van de predikant. Er komt een grotere gelaagdheid in het ene ambt van dienaar des Woords.

4. Vrede

De vrede en veiligheid van Europa was in 1959 aanleiding om de Europese Raad van Kerken (CEC, Council of European Churches) op te richten. Tot 1989 namen de vredesvragen een prominente plaats in op de agenda van de kerken. Dat veranderde met het vallen van de Muur in 1989. Nu de oorlog in Oekraïne begon in 2014 en escaleerde op 24 februari 2022 is de volledige oorlog aan de oostflank van Europa een feit. Met de tweede verkiezing van Donald Trump in de USA als president in 2024 en zijn weinig sympathieke benadering van Europa staan de lidstaten van de NAVO voor grote investeringen in defensie. Daardoorheen merken ze dat polarisatie in Europa gepaard gaat met treitergedrag van landen onderling. Het geeft tegelijk herijking van de vragen naar vrede en gerechtigheid op het continent.

5. Samenwerking

Aan de randen van Nederland raakt het thema ‘samenwerking en samenvoeging van gemeenten’ meer dan de helft van de gemeenten. In de as van Nederland, die grofweg loopt van de Alblasserwaard tot Twente, spelen de vragen minder, maar ze zijn er wel. Overijssel-Flevoland heeft er mee te maken in de Kop van Overijssel, in de Noordoostpolder, in Klein-Salland en in Oost-Twente.

6. Armoede 

De spanningen in de wereld hebben de vragen van armoede en bestaanszekerheid vergroot. Mensen aan de onderkant, en ook mensen met betaald werk, kunnen niet automatisch alle prioriteiten doorgang laten vinden. Eerst komen de vragen over huisvesting, de energienota en de sterk stijgende prijzen in de supermarkten.

7. Kerkasiel 

Het kerkasiel van Open Hof in Kampen is per 21 november het tweede jaar ingegaan. Het is voor vele vrijwilligers en sympathisanten een symbool, dat hier gewortelde kinderen een veilige plek moeten hebben in ons land.

8. Kunstmatige intelligentie

We zijn op weg naar een samenleving 5.0. Na eerdere stroomversnellingen, zoals de industriële revolutie, komt de wereld steeds meer in de ban van algoritmes, intelligente omgevingen en expertsystemen. Kerken gebruiken de kunstmatige intelligentie (AI) steeds vaker als technisch hulpmiddel om een vergadering te notuleren of als ghostwriter om teksten te schrijven. Het formuleren van de goede prompts behoort steeds meer tot de basisvaardigheden van pastor en vrijwilligers.

9. Groen 

Er zijn inmiddels meer dan 500 kerken die het label ‘Groene kerk’ hebben verworven. Dat aantal laat zien hoezeer gemeenteleden zich bewust zijn van klimaatvragen. Duurzaamheid is niet alleen een vorm van gerechtigheid binnen deze generatie; duurzaamheid brengt vragen met zich mee over de generaties heen.

10. Israël