Foto: Prof. dr. Thijs Tromp

Diaconaat van betekenisvolle ontmoetingen

De grote pretenties van het diaconaat in de negentiende eeuw zijn passé. De kerk ontwikkelt zich naar een situatie waarin betekenisvolle ontmoetingen het verschil laten zien. ‘Ik geloof dat ik alles een beetje kleiner zou maken’. Dat vertelde prof. dr. Thijs Tromp tijdens de classicale vergadering op 17 februari 2026 in Wijhe.

Tromp schetste een mogelijk perspectief voor het diaconaat waarbij de kerk zich laat zien als een zorgzame, gastvrije gemeenschap. De kerk van het doen ontwikkelt zich naar een kerk van het zijn. Daarbij past een verlangen om als kerk plaatsen te creëren voor betekenisvolle ontmoetingen met mensen in gemarginaliseerde posities. Je kunt denken aan inloophuizen, maaltijdprojecten, presentieplekken, weggeefwinkels, buurthuizen en ontmoetingsochtenden. De plaatselijke gemeente kan deze plekken steunen met gebed, geld en het tonen van belangstelling.

Als er zo’n vorm van ontmoeting is, krijgt het protest een andere klank. De authenticiteit van de verbondenheid bepaalt de kleur. Tromp noemde als voorbeeld het kerkasiel in Kampen. Als iemand pleit voor een pardon voor gewortelde kinderen, ziet hij of zij het kleine meisje van de familie Babayants. ‘De verbinding leidt tot het authentiek protest’. In de ontmoeting met de mensen gaat het niet om een moeten, maar juist om een ont-moeten, dat tot nieuw spreken leidt.

Thijs Tromp vertelde dat hij een jaar bezig was geweest de huidige stand van zaken bij diaconieën op te halen. Hij vertaalde de consequenties van de secularisatie door naar de positie van de diakenen. Nog maar 26,5 procent van de bevolking is lid van een kerk, de positie van de kerk is teruggedrongen. Kerken zelf hebben te maken met aanhoudende vacatures.

De armoede is in Nederland in de achterliggende jaren teruggelopen. Dat heeft te maken met de steunpakketten van de overheid ten tijde van de coronacrisis en ten tijde van de energiecrisis. Van 7, bijna 8 procent daalde de armoede in Nederland naar zo’n 3, 4 procent. ‘Geld geven helpt’, concludeerde de hoogleraar.

Met het terugnemen van subsidies is de armoede weer gestegen naar 7, 8 procent. Vooral de absolute onderkant van de samenleving heeft het moeilijk in Nederland, dat zijn mensen met psychologische problemen, daklozen, mensen met een complexe toegang tot hulpmiddelen. De kloof in Nederland tussen de rijksten en de armen is sterk gestegen. Tien procent van de allerrijksten bezit 50 procent van het vermogen (wereldwijd is het zelfs 1 procent van de allerrijksten die 80 procent van het vermogen heeft). De sociale cohesie in de samenleving staat onder druk, omdat mensen steeds meer in een eigen bubbel zijn beland. Dat geeft bij praktisch opgeleiden wantrouwen en steun voor populisten.

Thijs Tromp sprak van een paradox. Het gaat op zich heel goed met Nederland, maar de beleving van mensen is anders. Klimaatverandering hangt bijvoorbeeld als een onweerswolk boven de samenleving en mensen hebben het gevoel dat ze er weinig aan kunnen doen.

Het adagium van de jaren zeventig ‘helpen waar geen helper is’ is versleten en sluit niet meer aan op een samenleving waar de overheid de dienst uitmaakt. Door de AVG is het moeilijk contact te maken met mensen. Het diaconale veld brengt een nieuwe focus aan. Men zoekt naar een nieuw verhaal voor het diaconaat. Men is vanouds gericht op het doen, maar het gaat in toenemende mate om een relatie. (Klik hier voor de dia's die Thijs Tromp liet zien tijdens de presentatie). 

Wijhe

De protestantse gemeente Wijhe trad op als gastvrouw voor de classicale vergadering. Jeanette Koekoek-Dragt, lid van de classis, gaf een doorkijkje naar het kerkelijk werk in Wijhe. Cor Oosterink had een speciale film gemaakt, waarin hij de ring van Klein-Salland in beeld bracht. De voorgangers uit Wijhe, Wesepe, Olst en Raalte kwamen aan het woord en lieten zien welke unieke vorm van samenwerking zich ontwikkelt in de regio. Vijf keer per jaar kerkt men samen; de pastores vervangen elkaar tijdens de zomer; en de pastores hebben een gezamenlijk project in de veertigdagentijd met bemoedigende teksten die dagelijks worden verstuurd.

Verkiezingen

De classis benoemde dhr. Klaas van der Weerd uit Wierden tot lid van de classis. Dhr. Dick van der Meijden (Wierden), Jan Keizer (Enschede), Rikus Snel (Heino) en mevr. Kuiper (Dedemsvaart) werden herkozen als lid van het classicaal college voor de behandeling van beheerszaken. De heer W. van ’t Spijker (Deventer) en ds. Louise Vos (Zwolle) werden herkozen als lid van het classicaal college voor het opzicht. Ds. Remco Veldman (Balkbrug) werd gekozen als lid van het classicaal college voor de behandeling van beheerszaken.

Foto: De classis in carré bij elkaar in Wijhe

Foto hieronder: Jeanette Koekoek en Cor Oosterink, gastgevers uit Wijhe