Foto: Fragment van een predikantenbord zoals je het in verschillende gemeenten vindt; dit bord staat in Almelo. Ambulante en interim-predikanten zie je zelden of nooit op zo'n bord; kerkelijke werkers (straks deels pastor-predikant) staat er in sommige gemeenten wel op, met name als het gaat om plaatsen met één vrijgestelde pastor

BM sprak over bijzondere inzet van predikanten en paste beleid kerkelijke werkers aan

Gemeenten in Overijssel-Flevoland weten doorgaans zelf makkelijker invulling te geven aan vacante perioden dan gemeenten elders in het land. Ze hoeven dan ook minder vaak een beroep te doen op het mobiliteitsbureau om een ambulant predikant aan te reiken ter overbrugging van een vacante periode. Ook het aantal mensen dat als interim-predikant een taak verricht ligt lager in Overijssel-Flevoland dan elders. Het breed moderamen heeft de indruk dat hier nog wel enige ‘winst’ te behalen valt, door nadrukkelijker op de mogelijkheid van een interimmer te wijzen als er zich lastige situaties voordoen in de gemeente.

Het breed moderamen sprak op 8 mei 2026 over de inzet van de tijdelijke predikanten. Gemeenten in Overijssel-Flevoland maken relatief minder gebruik van ambulante predikanten en interim-predikanten dan anders classes.  Blijkbaar zijn de informele circuits goed ontwikkeld en weet men uit het eigen netwerk een ambulant predikant te vinden of een predikant aangesteld middels een contract voor hulpdiensten. Het gaat dan meestal om continuïteit in het werk aan te bieden als er een vacature is.

Enkele leden van het breed moderamen stelden vast dat kerkenraden door de aanwezigheid van een ambulant predikant soms langer vacant blijven. Dat kan een bewuste keus zijn om daarmee in alle rust te werken aan een structurele oplossing; het kan ook verkeerde zuinigheid zijn, namelijk als er sprake is van een beperkte aanstelling van een ambulant predikant die een fulltime gemeentepredikant moet vervangen.

Kerkenraden kunnen gebruik maken van een interim-predikant als er zich knelpunten voordoen in het gemeentewerk waarbij ze hulp willen ontvangen. Zo’n interim-predikant kan helpen de nood te lenigen, zodat een nieuwe eigen gemeentepredikant zich niet meer met de explosieve en of lastige situatie hoeft bezig te houden. Vaak is de inzet van een interimmer de follow-up van een visitatie die heeft plaatsgevonden. Het breed moderamen sprak de intentie uit hier nog meer de vinger aan de pols te willen houden. ‘Het is een verkeerde zuinigheid, als je problemen ontkent in de mening dat de problemen zichzelf wel oplossen’, zei iemand.

Kerkelijke werkers

Het breed moderamen stelde het beleid ten aanzien van de uitreiking van preekconsenten definitief bij. In een vorige vergadering werd de wens uitgesproken aan te sluiten bij het nieuwe landelijke beleid. Dat gaat er van uit dat kerkelijke werkers met een kerkelijke registratie en een holi-training (homiletiek en liturgie) die in een concrete gemeente werken met een soort generaal pardon in korte tijd een registratie kunnen krijgen als predikant-pastor. Het breed moderamen sprak in de vorige vergadering al uit dat men het wenselijk vindt als classis Overijssel-Flevoland daarin gelijke tred te houden met andere classes. Er is toen een brief gegaan naar de generale synode waarin dat beleid is verwoord. Daarop is verder geen reactie gekomen. Informele contacten met onder meer ds. Arie van der Maas, projectleider van de nieuwe ambtsstructuur, wijzen ook de kant op van een pro-actieve koers en de synode heeft in een recente vergadering groen licht op gegeven.

Het impliceert dat enkele aanvragen in het breed moderamen voortvarend konden worden afgehandeld. Er wordt niet meer in lijn met de kerkorde gekeken naar de gemeentelijke context, maar naar de behaalde diploma’s en certificaten van een kerkelijk werker die in een gemeente is aangesteld. Als er sprake is van een kerkelijke registratie en een holi-training gaat het breed moderamen mee in een aanvraag voor een preekconsent. Ook een consent voor de bediening van de sacramenten kan bespreekbaar zijn als de kerkenraad dat aankaart. Zo’n consent geldt voortaan voor de hele classis.

Het breed moderamen zal enkele kerkenraden aanschrijven waarvan men weet dat er kerkelijke werkers op de loonlijst staan die mogelijk in aanmerking kunnen komen voor een ruimere bevoegdheid. Kerkenraden kunnen ook zelf aan de bel trekken bij het breed moderamen. Enkele concrete aanvragen bij het breed moderamen moesten nog wel worden terugverwezen naar de kerkenraad, omdat niet duidelijk was in hoeverre de gewenste papieren inderdaad waren behaald.

‘Laten we hopen dat we met de integrale landelijke regeling van het vraagstuk rond kerkelijke werkers zijn verlost, want in de achterliggende tijd kostte het soms wel een kwart van de vergadertijd’, verzuchtte iemand.

Casuïstiek

Het breed moderamen besprak enkele concrete situaties. Er was de vraag of een predikantsplek terug zou mogen qua fulltime-invulling naar een invulling van 50 procent. Er was een vraag van een gemeente om gedelegeerden, omdat de kerkenraad langere tijd onder tal lijkt te zijn geraakt. Er was sympathie naar een gemeente waar men voor concrete keuzes staat rond de afstoting van kerkgebouwen. En er kwam een training aan de orde, die de preses van de classis kan helpen aanbieden voor predikanten die nog tien jaar mogen werken en mogelijk willen nadenken over de aard van hun roeping. ‘Werken in de nazomer’ gaat de training heten, die in september of oktober wordt gegeven. Een andere bijeenkomst voor predikanten die binnen drie jaar met emeritaat gaan wordt geprogrammeerd voor begin 2027. Een subsidieaanvraag van enkele gemeenten voor het programma ‘Lieve hemel’ werd gehonoreerd.

Het breed moderamen stelde de agenda vast van de classicale vergadering op 2 juni. Er zal een maaltijd zijn gevolgd door een inhoudelijk gesprek rond het thema ‘Lokale samenwerking; met Almere als spiegel’.

Europa

Klaas van der Kamp verzorgde de opening van de vergadering. Hij ging in op zijn situatie vanaf zijn pensionering. Hij blijft verbonden aan het bestuur van de Europese Raad van Kerken. De opening stond in dat kader. Hij vergeleek de tekst van het informele Europese volkslied met Psalm 87. Het volkslied is een hymne gebaseerd op de negende symfonie van Beethoven. De oorspronkelijke tekst is ontleend aan Friedrich Schiller. Het is een ode aan de vreugde. Het spreekt over de vreugde als een ‘Tochter aus Elysium’. Dat verwijst naar de Griekse mythologie en verwijst naar het paradijs, ergens aan de westkant van Europa. De helden mogen daar na overlijden heen op basis van hun deugden. Psalm 87 spreekt over volken die ‘geboren zijn in Sion’. Het Hebreeuwse begrip veronderstelt onderliggende waarden van gerechtigheid en spreekt over de ontmoeting met de Allerhoogste.

Leden van het BM vulden aan, dat de Psalm spreekt over Rahab, als geboren in Sion. Rahab is een scheldnaam voor Egypte. Daarnaast wordt bijvoorbeeld ook Babel genoemd, een andere tegenstander van Israël. En Tyrus komt voorbij, een grote handelsmogendheid in vroeger dagen. Het zijn dus juist vijandige naties die genoemd worden als geboren in Sion. Bijzonder detail is nog, dat de koning van Tyrus ooit een dochter had die Europa heette; zij gaf het continent de huidige naam.