Fotobijschrift: Het BM vergaderde met twee van de adviseurs dit keer in Heino

PERMA-model als focus voor de classis

Hoe kan je de positieve energie die er in gemeenten is zichtbaar maken? Dat is naar de toekomst van de classis toe één van de vragen. De psycholoog Martin Seligman spreekt over het PERMA-model, een theorie over geluk en mentaal welzijn. De P staat dan voor positieve energie (‘positive emotions’), de E staat voor betrokkenheid (‘engagement’), de R staat voor positieve relaties (‘relationships’), de M verwijst naar zingeving en betekenis (‘meaning’) en de A naar concrete prestaties en doelen (‘accomplishment’).

Zo vatte de voorzitter van het breed moderamen een bezinning samen in de vergadering op vrijdag 10 juli 2026. Gesproken werd over de uitgave ‘Almanak van een kerk’, de inventarisatie van activiteiten die afscheid nemend classispredikant Klaas van der Kamp heeft geschreven naar aanleiding van acht jaar classicaal werk. Hij geeft daarin een opsomming van honderden initiatieven in gemeenten in Overijssel en in Flevoland. Het breed moderamen sprak over de vraag hoe je in positieve zin beleidsmatig aandacht kunt geven aan dat soort initiatieven. Onderliggende gedachte is dat de vitaliteit en creativiteit van de ene gemeente basis kan zijn voor gemeenteopbouw in het algemeen.

‘Je moet oppassen dat je als bestuurder van een classis je  niet verliest in al te veel ambtenarij’, beaamde één van de leden. ‘Zo’n almanak laat een andere werkelijkheid zien met allerlei suggesties en ideeën. Ik zie dat als werk van de Geest. Dat werk is niet te vangen, niet te plannen’.

‘Ik vind het een verrassende manier van kijken. Het haalt de kramp uit de krimp. Ik neem er het verlangen van mee, dat je het pionierswerk en de migrantenkerken onderdeel van je kerkzijn mag laten wezen. De classis en de classispredikant daarbij in het bijzonder kan daartoe een bruggenbouwer zijn’, aldus een ander.

‘Je moet er bij gemeenten altijd weer voor oppassen dat de energie niet te veel naar binnen slaat’, zei een derde. ‘Als je bijvoorbeeld met een fusie bezig bent, kun je leren van een gemeente waarin dat proces eerder plaatsvond’. ‘Het geldt ook breder’, zei een ander, ‘ik herinner me een gemeente waarin de verwarming vernieuwd moest worden’. Een aannemer van buiten de kerk was bereid de renovatie door te voeren. En toen hij zich realiseerde dat de betaling een rib uit het lijf van de kerkelijke gemeente was, bleek hij onverwachts bereid het werk om niet uit te voeren.

‘Het boek is bedoeld om het gesprek over de cultuur in de kerk te stimuleren’, zei de auteur, ‘je kan er op aansluiten door vitale initiatieven rond boekuitgaven en permanente educatie voor het voetlicht te halen; door aan te sluiten bij trends buiten de kerk, zoals de trends op het gebied van vrijwilligerswerk; en door culturele thema’s te verbinden aan de kerk’. Een item waar je als kerk naar toe werkt zou een bijdrage kunnen zijn naar het 500 jarig bestaan van de provincie Overijssel in 2028; waarbij je Flevoland niet moet vergeten (bijvoorbeeld door het te koppelen aan het droogvallen van de Noordoostpolder 1940 / 2030).

Concrete situaties

Het breed moderamen sprak verder over de introductie van de nieuwe classispredikant. En over enkele concrete situaties in gemeenten. Het ging onder meer over de grenzen tussen twee kerkelijke gemeenten, over de (on)mogelijkheid om na 4 jaar hulpdiensten te hebben ingevuld een derde periode aan te gaan en over de mogelijkheid om als twee gemeenten samen middels een samenwerkingsovereenkomst samen een predikant te beroepen. Een vraag om concrete namen voor een vertrouwenspersoon werd terugverwezen naar andere gemeenten in de regio; als gemeenten in een groter verband zich daarvoor sterk maken kan energie worden gebundeld.  

Het breed moderamen besloot in september enkele preekconsenten uit te reiken. In oktober is men van plan de twee ambassadeurs uit te nodigen die zich richten op het contact met de migrantenkerken. Het bm sprak verder over de ANBI-status van gemeenten. De overheid legt steeds meer druk op de kerken; men wil vasthouden aan het idee dat een fondsenwervende organisatie geen onevenwichtig groot vermogen mag hebben. Zolang sommige diaconieën en kerkrentmeesters wel beschikken over ongebruikte reserves lopen de kerken het risico de ANBI-status kwijt te raken. Het is aan de landelijke kerk om daarin beleid te maken, concludeerde de vergadering.

Enkele gemeenten werken samen aan een project ‘Op reis door de Bijbel’. Ze vroegen daarvoor subsidie aan. Het bm gaf aan dat de omschrijving voldoet aan de subsidie-eis, maar dat er eerst een nadere begroting gevraagd zal worden.