Doe-het-zelf

Dit is de laatste column in Thuis op zondag. Voortaan moet je zelf je commentaar verzorgen. RTV Oost stopt na vandaag met de columns over levensbeschouwing. Alles heeft zijn tijd. Er is een tijd om stenen te gooien en een tijd om stenen te verzamelen, zegt Prediker. Een tijd om te beginnen en een tijd om op te houden.

Het is toeval dat dit afscheid samenvalt met mijn emeritaat. Ik was maar één uit een groep columnisten. We waren met ooit zo’n tien mensen. Van de Syrisch-orthodoxe Ayfer Koc tot de Joodse Bert Oude Engberink, en veel smaken daar tussenin.

De column mag over alles gaan, zeiden ze tegen ons, als jij, de luisteraar maar stof krijgt om na te denken. Het ging allemaal terug op de jaren negentig. Toen Anne van der Meiden proefstukken voorlas uit zijn Twentse Bijbel. Later deden anderen mee, werd het algemener, en zijn we dat ‘columns’ gaan noemen. Een vreemd woord eigenlijk. Het komt van het Latijn. Het betekent ‘zuil’. Een zuil verwijst naar de smalle, verticale stukjes in kranten waar mensen met gevoel voor taal en humor commentaar gaven op het nieuws. In het dialect gebruiken we dat woord niet. We hebben het liever over ‘stukkies’. Dat klinkt gewoner. Onderzoekers als Abel Darwinkel hebben laten zien dat streektaal graag verkleinwoorden gebruikt. We noemen onze bijdragen ook geen ‘praot’, want dat klinkt al als ‘grootspraak’, we noemen het liever een ‘prätien’, dat blijft dichtbij de keukentafel.  

Nu de laatste keer. Jij, beste luisteraar, mag vanaf nu je eigen column maken. Praat hardop tegen je zelf over geloof, hoop en liefde. Ik zie voordelen. Je kunt zelf het onderwerp bepalen. En de lengte. En de taal. En de plot. Je kan er AI bij gebruiken. Je staat in het zenuwcentrum van je eigen tekst. ‘Een ander hoeft niet meer veur oe te denken’. 

Eigenlijk vreemd dat de doe-het-zelf-versie nog niet eerder in de markt gezet is. Als je er vanaf volgende week mee begint, kan je uitproberen of het bevalt. We kunnen gewoon onze eigen werkelijkheid creëren. In onze fantasie kunnen we het Nederlands elftal wereldkampioen maken. En het kabinet Jetten tot vriend en naober van de boeren maken. Hoe mooi is dat?

Misschien vindt u dat lastig. Om je fantasie op het leven los te laten. Toch is verbeeldingskracht het begin van geloof, of je nu christen bent of jood of seculier. Lastig? Dan kan ik je een lichtere versie adviseren. Ga gewoon aan tafel zitten met iemand anders, zet de radio zachter en praat met elkaar. Vraag zoiets als: Laat mij je nieren mogen proeven? Wat leeft er in je hart? Wat heb je op je lever? Wat heb je aan het hoofd? Hoe is het met je ziel? Kortom, lieve mensen, maak d’r iets van.

Het ga je goed.