Foto: Preses ds. Wilbert Dekker

Preses over jaargesprek in Ouderlingenblad

‘In het jaargesprek kan ik kwijt hoe ik het werk in de gemeente heb beleefd’. Ds. Wilbert Dekker, preses van de classis Overijssel-Flevoland, wordt voor het Ouderlingenblad geïnterviewd over het jaargesprek. De synode heeft in 2012 besloten de jaargesprekken tussen de predikant en een delegatie namens de kerkenraad in te voeren. Het jaargesprek belandde ook in de kerkorde (ord. 4.8.8) en wordt daar benoemd om de kwaliteit van het werk in de gemeente te evalueren en het welbevinden van alle betrokkenen. Het Ouderlingenblad gaat met ds. Dekker op de vraag in wat zo’n jaargesprek inhoudt en waarom het belangrijk is.

Het jaargesprek is een gelijkwaardig gesprek, waarbij het niet gaat om prestaties en resultaten, maar om het delen van ervaringen, schrijft Elisabeth van As in het Ouderlingenblad van maart 2026. Zowel de kerkenraad als de predikant en kerkelijk werker kunnen punten van gesprek inbrengen. Wilbert Dekker legt in het blad uit dat het jaargesprek een soort bescherming is voor de dominee en de kerkelijke werker. Dekker: ‘Stel, de gemeente heeft meer of hogere verwachting op het gebied van pastorale zorg dan dat de predikant of kerkelijk werker kan bieden. Dan kan je in het gesprek samen nagaan: hebben we dit zo afgesproken of toch niet, is dit de koers die we het afgelopen jaar wilden varen?’

Als je te lang doorwerker met het niet uitspreken van verwachtingen kan dat leiden tot misverstanden, teleurstelling of zelfs frustratie. Door elk jaar de tijd te nemen voor een open gesprek, kun je dat vooromen. Het is ook een moment om samen te kijken naar at er goed is gegaan en om de mooie momenten te benoemen. Zo is er ruimte om over en weer waardering uit te spreken. Dit is erg belangrijk, want waardering werkt motiverend en helpt om beter samen te werken. Of zoals Wilbert het formuleert: ‘Het jaargesprek werkt verbindend. Het werk in de kerk wordt er minder eenzaam van, je merkt echt dat je het met elkaar draagt’.

Het Ouderlingenblad bespreekt verder de voorbereiding, de rolverdeling en de sfeer van het jaargesprek. Een veilige sfeer wordt gecreëerd, zo stelt het blad, door te luisteren zonder te oordelen en door nieuwsgierig te zijn. Er zijn allerlei praktische suggesties, zoals de opmerking: Stel open vragen, dit zijn vragen die beginnen met wie, wat, hoe of waarom. En: ‘Het is belangrijk om altijd respectvol te blijven en rekening te houden met iemands gevoelens’.

Belangrijke gesprekspunten zijn: het werk in de gemeente, de nascholing en ontwikkeling en de persoonlijke context met vragen over bijvoorbeeld de balans tussen werk en vrije tijd.

Van het jaargesprek wordt een verslag gemaakt met een beknopte samenvatting. De gemaakte afspraken worden vastgelegd. Het verslag wordt voorgelegd aan de predikant of kerkelijk werker en de aanwezige (!) kerkenraadsleden. De voortgang van de gemaakte afspraken kan in een volgend jaargesprek aan de orde komen.